NVE innfører nye miljøtiltak i Søavassdraget

NVE opna vilkårsrevisjon etter krav frå Heim kommune og lokale friluftsorganisasjonar, som peika på ulemper etter 60 år med regulering. Det gjeld spesielt påverknad på laks, sjøaure, elvemusling, anna naturmangfald og friluftsliv.

– Revisjonen viser at vi kan oppnå miljøforbetringar utan å svekkje forsyningstryggleiken. Høgare vassføring i Hollaelva vil betre forholda for både elvemusling, laks og sjøaure, samstundes som reguleringsevna til Søa kraftverk oppretthaldast på eit nivå som sikrar at kraftverket kan levere straum inn på nettet når behovet er der, seier seksjonssjef Carsten Jensen i NVE.

Søareguleringen ligg hovudsakleg i Heim kommune, men påverkar også Rindal og Orkland. Reguleringa er eigd av Trønderenergi Kraft og omfattar Søa kraftverk, som årleg produserer 180 GWh gigawattimer (GWh). Dei nye vilkåra medfører redusert kraftproduksjon på om lag 0,7 GWh per år og eit berekna tap i noverdi på 6,2 millionar kroner, men dei vil ikkje påverke kraftverkets mogelegheit til å levere kraft når behovet er stort.

Minstevassføring i Hollaelva

NVE meiner at dei største miljøgevinstane i reguleringsområdet kjem ved å innføre krav om å sikre ei minste vassføring i Hollaelva. Hollaelva har gode føresetnader for å bli ei viktig elv for både laks og sjøaure. Med meir vasslipp blir forholda betre – ikkje berre for fisken, men også for den sårbare elvemuslingen som er avhengig av gode vassforhold.

I regional vassforvaltningsplan har Søa miljømål som kan medføre tap av kraft. NVE pålegg ikkje ei minstevassføring her. At Eidsfossen kraftverk er teke ut av drift, gjer at vassføringa no er meir stabil og betre for laks og sjøaure. NVE meiner derfor at ytterlegare vasslipp frå Vasslivatnet ikkje vil gi miljøgevinstar som står i forhold til kostnadene.

Miljøgevinst vurderast opp mot verknaden på kraftsystemet

NVE har vurdert miljøtiltaka opp mot behovet for eit fleksibelt og sikkert kraftsystem, og har konkludert med at påverknaden på reguleringsevna til kraftverket er svært liten.

NVE moderniserer òg vilkåra til konsesjonen, slik at den får dei same konsesjonsvilkåra som ein ny konsesjon ville ha. Desse vilkåra gjer at styresmaktene kan følgje opp med undersøkingar og tiltak når det er naudsynt. Mange av krava som har komme opp gjennom prosessen, kan følgjast opp med heimel i desse.

NVE har fått delegert myndigheit frå Energidepartementet

Frå 1. januar 2026 har NVE fått delegert styresmakt etter vassdragsreguleringslova, vassfallsrettslova og vassressurslova. Dette betyr at NVE no gjer vedtak i vilkårsrevisjonar, og ikkje lenger sender si innstilling til Energidepartementet. Dersom nokon klagar på vedtaket, vil Energidepartementet vere klageinstans. Fristen for å klage på vedtaket er tre veker.