Frontposisjonmålingar viser korleis breen si lengde endrar seg, og indirekte korleis brearealet endrar seg. Lange måleseriar gir dermed også eit bilete på korleis brevolumet endrar seg over tid, og målingar ved mange brear gir eit inntrykk av korleis alle breane utviklar seg.

Måling av frontposisjonendring ved Nigardsbreen. Foto Hallgeir Elvehøy

Trendar 1982-2017
Mange brearmar frå dei kystnære platåbreane starta framstøyt på slutten av 1980-talet, men rundt år 2000 hadde dei fleste framstøyta stoppa opp. Etter 2000 har desse breane trekt seg tilbake opp til 1000 meter. Dei meir kontinentale breane i Jotunheimen, i grensetraktene i Nordland, i Lyngen og i Finnmark  har stort sett trekt seg langsamt tilbake. Det er unntak som Storgjuvbreen i Jotunheimen, som hadde ein liten framstøyt på slutten av 1990-talet.

Bakgrunn og metode
Dei første frontposisjonmålingane i Noreg vart igangsett rundt 1900 ved Jostedalsbreen, Folgefonna, Svartisen og i Jotunheimen av J. Rekstad frå Bergen Museum og P.A. Øyen frå Universitetet i Oslo. Målingane vart vidareført av K. Fægri (BM) og W. Werenskiold (UiO). Frå 1948 tok Olav Liestøl ved Norsk Polarinstitutt over ansvaret for målingane. Dette vart videreført av Jon Ove Hagen frå 1985. Dei første målingane er skildra av Hoel & Werenskiold (1962). Hydrologisk avdeling i NVE har hatt ansvaret for målingane sidan 1994.

Avstanden frå eit fast punkt (varde, malt merke på fjell, bolt i fjell og liknande) til brekanten vert målt i same retninga kvart år. Forskjellen i avstand langs denne lina gir eit  mål for kor mykje heile breen har vokst eller minka. Til tross for uvisse i avstandsmåling og kor representativ målelina er for heile bretunga, så gir målingane informasjon om breen si langtidsutvikling.

Frontposisjonmålingane vert publisert i NVE sin rapportserie Glaciological investigations in Norway. Resultata vert også rapportert til World Glacier Monitoring Service (WGMS) i Sveits og publisert i  'Fluctuations of Glaciers’ (FoG). Tabell med årlege endringar for breane i perioden 2011-2017 finn du i høgre kolonne.

Resultat 2017
Sju brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 13 meter.

Resultat 2016
Elleve brear i Nord-Noreg og 25 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 19 meter.

Resultat 2015
Sju brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 11 meter. Målingane ved Briksdalsbreen, Bødalsbreen og Store Supphellebreen vart innstilt.

Resultat 2014
Ti brear i Nord-Noreg og 27 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 27 meter. Målingar vart sett i gang ved Skjelåtindbreen i Beiarn, Nordland. Målingane ved Bøyabreen vart innstilt.

Resultat 2013 
Åtte brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 11 meter. Målingar vart igangsett ved Haugabreen - ein utløpar frå Myklebustbreen i Sogn og Fjordane, og ved Mårådalsbreen i Breheimen.

Resultat 2012
Åtte brear i Nord-Noreg og 18 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 28 meter.

Resultat 2011 
Åtte brear vart målt i Nord-Noreg og 25 brear i Sør-Noreg. Midlare tilbakegang for breane var 17 meter. Målingar vart igang sett ved Rundvassbreen -  ein utløpar frå Blåmannsisen i Nordland, ved Vetle Supphellebreen i Fjærland, og ved Styggebrean ved Galdhøpiggen i Jotunheimen.

Resultat 2010
Åtte brear vart målt i Nord-Noreg og 23 brear i Sør-Noreg. Midlare frontendring var tilbake 18 meter. Målingar vart i gang sett ved Trollbergdalsbreen i Beiarn, Nordland.

Resultat 2009
Fem brear vart målt i Nord-Noreg og 22 brear i Sør-Noreg. Fleire brear vart ikkje målt pga tidlig snølegging i fjellet. Midlare frontendring var tilbake 18 meter. 

Resultat 2008
Åtte brear vart målt i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg. Midlare frontposisjonendring var tilbake 14 meter. Målingar vart tatt opp att ved Trollkyrkjebreen ved Trollstigen i Møre og Romsdal som vart målt i perioden 1944-74.

Resultat 2007
Sju brear i Nord-Noreg og 21 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare endring var 32 meter tilbake. Målingar vart starta opp ved Sydbreen i Lyngen og ved Tuftebreen i Jostedalen.

Resultat 2006
Fire brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt. Fire brear frå Jostedalsbreen; Kjenndalsbreen, Brenndalsbreen og Briksdalsbreen i Olden og Bergsetbreen i Jostedalen,hadde tilbakegang på over 100 meter. Gråfjellsbrea frå Folgefonna hadde ein tilbakegang på nesten 100 meter. Midlare tilbakegang var 43 meter. Målingar vart sett igang ved Austre Okstindbreen (målt 1908-1944) og Corneliussenbreen i Okstindane, og ved Storsteinsfjellbreen i Skjomen.

Resultat 2005
Fire brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt. Midlare tilbakegang var 13 meter.

Resultat 2004
To brear i Nord-Noreg og 24 brear i Sør-Noreg vart målt.  Briksdalsbreen og Buerbreen hadde ein tilbakegang på hhv. 120 og 90 meter. Midlare tilbakegang for breane var 23 meter.

Briksdalsbreen – reviderte frontposisjonmålingar 1900-2006
Summen av årlege frontposisjonendringar skal tilsvare avstanden mellom kartlagde brefrontposisjonar, og samla frontposisjonendring skal vere den same i år når brefronten står i same posisjon. Både målemetoden i seg sjølv og forskjell i dato mellom kartleggingar / fotograferingar (oftast om sommaren) og frontposisjonmåling (oftast om hausten) tilseier at tala for  frontposisjonendringane ikkje vert heilt like. Men for Briksdalsbreen har forskjellen vore altfor stor. Derfor vart dei årlege frontposisjonendringane revidert. Les meir om dette arbeidet i kapittel 13.2 i rapporten for 2006. Den reviderte serien kan lastas ned fra NVE  sin portal "Klimaprodukter Bre". Dei reviderte tala er rapportert til WGMS.

Litteratur (utval)
Andreassen, L.M., H. Elvehøy, B. Kjøllmoen, 2005. Store endringer i Norges isbreer. Cicerone 2/2005, p 12-14.

Andreassen, L.M., H. Elvehøy, B. Kjøllmoen, R. V. Engeset and N. Haakensen, 2005. Glacier mass balance and front variation in Norway. Annals of Glaciology, no 42, s. 317-325.

Fægri, K. 1940: Forandringer ved norske breer 1937-39. Bergen Museums Årbok 1939-40. Naturvidenskapelig rekke. Nr 3.

Hoel, A. & Werenskiold, W.1962: Glaciers and snowfields in Norway. Norsk Polarinstitutt Skrifter Nr.114, 291 s.

Kjøllmoen, B. (ed.), 2010: Glaciological investigations in Norway in 2009. NVE Report No.2.

Liestøl, O. 1964. Noen resultater av bremålinger i Norge i 1963. Norsk Polarinstitutt Årbok 1963., s. 185-192.

Rekstad, J., 1904: Fra Jostedalsbræen. Bergens Museums Aarbog 1904, No 1, 1-69.

Rekstad, J., 1910: Forandringer ved norske breer i aaret 1908-09. Bergens Museum Årbok 1910, 2-12.

Øyen, P.A., 1906: Klima- und Gletcherschwankungen in Norwegen. Zeitschrift fur Gletcherkunde, Eiszeitforschung und Geschichte. 1: 46-61.